3-2-1 kuralı VDS’te nasıl uygulanır?
3 kopya, 2 farklı ortam, 1 offsite. Yalnızca sunucu içi /backup klasörü yangın, silinme ve ransomware’de aynı kaderi paylaşır. Sağlayıcı günlük snapshot + laptop’taki dump + nesne depolama (S3 uyumlu) pratik 3-2-1’dir.
RPO (ne kadar veri kaybı tolere) ve RTO (ne kadar sürede ayağa) yazın. WooCommerce için 24 saat RPO pahalıdır; blog için günlük yeter. Snapshot tutarlılığı açık MySQL’de crash-consistent olabilir; uygulama tutarlılığı için dump veya lock. Yedek işi 03:00’te iowait üretirse oyun TPS’i düşer; pencereyi seçin. Restore runbook: 1) VDS sipariş, 2) OS hardening, 3) dump import, 4) uploads rsync, 5) DNS. Runbook yoksa RTO hayaldir. Şifreli yedeğin parolası tek kişideyse o kişi izinde felaket uzar.
Neyi yedeklemelisiniz?
Veritabanı dump, yükleme dizinleri, sertifika/privkey, .env, nginx/systemd unit, crontab, oyun world. node_modules ve SteamCMD oyun dosyaları yeniden indirilir; yedeklemeyin, kota yer. log’ların tamamı değil, son hata dilimi.
mysqldump --single-transaction --routines | gzip. pg_dump -Fc. tar --exclude=cache. Tarih damgalı dosya adı. Haftalık tam, günlük artımlı küçük sitelerde abartıdır; tek gzip yeter. Restore denemesi: gunzip -c yedek.sql.gz | mysql dbadi staging’de. rclone veya scp ile offsite. cron 03:15 dump, 03:30 scp, 03:45 find /backup -mtime +7 -delete. Exit kodunu kontrol edin; pipefail yoksa gzip başarısız olsa da cron yeşil görünür. SHA256 checksum dosyası. Windows VDS’te wbadmin veya yalnızca dosya kopyası; Volume Shadow Copy açık DB için daha tutarlıdır. Oyun: stop, kopyala, start — “canlı zip” bozar. Şifreleme: gpg -c yedek.tar.gz, parolayı ayrı yerde.
Snapshot ile dump farkı
Hipervizör snapshot hızlı geri dönüştür, dosya tek tek seçilemeyebilir. Dump tek tabloyu kurtarır. İkisini de kullanın. Restore testi olmadan yedek yok hükmündedir; çeyrekte bir staging’e geri yükleyin.
| Tür | Hız | Granülerlik | Boşluk |
|---|---|---|---|
| Panel günlük snapshot | Hızlı restore | Tüm disk | içerik net değil |
| mysqldump | Orta | Tablo | dosya uploads ayrı |
| rsync offsite | Sürekli | Dosya | şifre/anahtar |
| Yalnızca RAID | — | — | silme/korsan |
Şifreleme, saklama ve felaket günü
Yedek içinde .env ve SQL düz metindir; offsite kopyayı şifreleyin (gpg). Saklama: 7 günlük + 1 aylık yeter çoğu KOBİ’ye; yasal arşiv ayrı konudur. Felaket: DNS TTL, yedek VDS siparişi, restore sırası (OS, paketler, dump, uploads, certbot).
rm -rf ve yanlış cron yedek üzerine yazar. Ayrı bucket, object lock varsa kullanın. Bu yazı fidye müzakere rehberi değildir; yedek ve ağ ayrımı önlemdir.
Emriva ürün eşlemesi
Bu bölüm ürün eşlemesidir. Emriva VDS ve web hosting’de günlük yedekleme imkânı ürün özelliğidir; restore destek talebiyle istenir. Bu, sizin mysqldump/offsite kopyanızın yerine geçmez. Reinstall öncesi panel yedeğini doğrulayın.
Kurtarma testini yılda en az iki kez yapın. Destekte “hangi tarih, hangi site” yazın.