LAMP ile LEMP farkı nedir?
LAMP: Linux, Apache, MySQL/MariaDB, PHP. LEMP: Linux, Nginx (engine-x), MySQL/MariaDB, PHP-FPM. İkisi de klasik PHP sitesi taşır. Apache .htaccess ile paylaşımlı hosting alışkanlığına yakındır. Nginx yapılandırmayı server bloğunda tutar, yüksek eşzamanlılıkta daha az bellek kullanır.
WordPress rewrite Apache’de mod_rewrite, Nginx’te try_files. LiteSpeed ayrı bir üründür (Emriva hosting’de); bu rehber VDS’te açık kaynak Apache/Nginx içindir. İkisini birden 80’de çalıştırmayın: systemctl disable --now apache2 veya nginx. PHP-FPM sock yolu distro sürümüne göre değişir (php8.2-fpm.sock vs php8.3). mysql_secure_installation sonrası root unix_socket ile girer; uygulama kullanıcısı ayrıdır. a2ensite / ln -s sites-available. UFW ‘Apache Full’ vs ‘Nginx Full’ paket adları farklıdır; yanlış profil 80’i açmaz.
Ubuntu’da LEMP nasıl kurulur?
apt update && apt install -y nginx mariadb-server php-fpm php-mysql php-xml php-mbstring php-curl php-zip. systemctl enable --now nginx mariadb php8.3-fpm (sürüm distroya göre php8.2-fpm olabilir). mysql_secure_installation ile root parolası ve test DB silme.
Nginx site: root /var/www/ornek; index index.php; location ~ \.php$ { include snippets/fastcgi-php.conf; fastcgi_pass unix:/run/php/php8.3-fpm.sock; } nginx -t && systemctl reload nginx. ufw allow 'Nginx Full' && ufw allow OpenSSH.
Ubuntu’da LAMP nasıl kurulur?
apt install -y apache2 mariadb-server php libapache2-mod-php php-mysql. a2enmod rewrite. AllowOverride All ilgili Directory bloğunda permalink için. systemctl enable --now apache2 mariadb. Apache ve Nginx’i aynı 80’de birden enable etmeyin; 80 çakışması 502 değil bind hatasıdır.
PHP: /etc/php/*/apache2/php.ini veya fpm/php.ini içinde memory_limit, upload_max_filesize. a2enmod ssl sonra Certbot. DocumentRoot izinleri www-data. LEMP’te PHP-FPM havuzu site başına ayrı pool (user=site1) izolasyonu artırır. Apache mpm_event + php-fpm, mpm_prefork+mod_php’ten daha az RAM yer. mysql_secure_installation test kullanıcısını siler; uzak root’u kapatır. WordPress için ek: php-gd php-intl php-imagick. nginx -T tüm birleşik konfigi basar; include sites-enabled/* unutulursa default_server yanlış siteye gider. logrotate /var/log/nginx/*.log. disable_functions php.ini’de exec,passthru paylaşımı VDS’te sizin politikanızdır.
Güvenlik, PHP-FPM ve boyut
MariaDB yalnızca localhost. php.ini expose_php Off. www.conf pm = dynamic; pm.max_children RAM’e göre (her çocuk ~30–80 MB). 2 GB VDS’te max_children 50 sunucuyu swap’e gömer. pm.max_requests 500 bellek kaçaklarını keser. slowlog 2s üstü sorguları yakalar. apache2ctl -S sanal host listesini basar. php -m | grep mysqli eklenti eksikliğini gösterir.
| Yığın | Web sunucu | PHP modeli | Ne zaman |
|---|---|---|---|
| LAMP | Apache | mod_php veya FPM | .htaccess şart |
| LEMP | Nginx | PHP-FPM | ters proxy + WP |
| Hosting | LiteSpeed | LSAPI | cPanel paketleri |
Emriva ürün eşlemesi
Bu bölüm ürün eşlemesidir. LAMP/LEMP Xeon VDS Ubuntu’da kurulur. Paylaşımlı hosting’de yığın zaten LiteSpeed+cPanel’dir; orada apt kullanmazsınız. 2–4 GB küçük WP, 8 GB Woo/DB. Certbot ve Nginx proxy yazıları sonraki adımdır.
nginx -t / apache2ctl configtest çıktısını destekte paylaşın.